عرش بلاگ

ترویج ازدواج هراسی به واسطه‌ی عدم شناخت طرفین/ نقشِ بنیادین انقلاب اسلامی در تقویت حقوق خانومان در جامعه • عرش بلاگ

امام حسین (ع) : بخشنده ترین مردم کسی است که در هنگام قدرت می بخشد.
یکشنبه ۳۰ اردیبهشت ۱۳۹۷


ساعت: ۱۰:۲۱
منتشر انجام گرفته در مورخ: ۱۳۹۶/۱۰/۲۳
شناسه رویداد: ۱۲۷۸۳۴۶

عضو هیئت علمی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی آذربایجان شرقی عنوان کـــرد؛

عضو هیئت علمی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی گفت: به واسطه‌ی اینکه در خصوص خانومدگی مشترک و همسر گزینی تعلیمی به فرخانومدان خود ارائه نمی‌دهیم،زیادی تجرد را به خاطر ترس از انتخاب برگزیده‌اند.


به نقل شبکه هشدار رسانی راه عرش بلاگ؛به گرازش از آناج، در بخش نخست این گفت‌وگو با حجت الاسلام دکتر فرج الله هدایت‌نیا خواندیم که کتاب “الگوی سوم الگوی رفتاری خانوم در خانواده و جامعه” در پی تدوین رفتار مطلوب خانومان در جامعه‌ی اسلامی هست که در آن به زیادی از شبهات و سوال‌های بدون پاسخ مورد توجه قرار گرفته هست. بخش دوم این گفت‌وگو را در ادامه می‌خوانید؛


آناج: قبول دارید که تا کنون علمای ما کاهش به تبین وظایف آقاان پرداخته‌اند و همواره این بایدهای خانومان بوده که بیان انجام گرفته هست؟


توجه گزینشی به آموزه‌های دینی این بلا را برسر ما آورده و اتفاقا این مسئله هم ربطی به دین ما ندارد. یکی از احادیثی که توسط وعاظ ما در منابر افزایش پرداخت می‌شود این هست که خانومی که با زبان شوهرش را آزار دهد فلان عقوبت‌ها را دارد…. اما نیکو این حدیث ادامه هم دارد. در ادامه بیان انجام گرفته هست که اگر جناب آقا هم همسرش را با زبان آزار دهد دچار همان عقوبت‌ها خواهد انجام گرفت. ولی متاسفانه فقط غالب وعاظ ما تایمی بخش نخست را خوندند بخش دوم را رها می‌کنند.


آیا دین ما ویژگی‌های شوهر نیکو را تبیین کـــرده هست؟


شرح لُمعه کتابی درسی هست که در حوزه‌های علمیه تدریس می‌شود. تایمی این کتاب توسط یک خانم خوانده شود دچار شبهاتی می‌شود زیرا مشخص هست که نویسنده فقط سر و کارش با جناب آقاان هست. به طور مثال نقل کرد انجام گرفته هست که اگر می‌خواهی همسری اختیار کنی، همسر نیکو چطور آدمی هست. حالا اگر خانمی در پی انتخاب شوهر باانجام گرفت دین ما آیا ویژگی‌های شوهر نیکو را ننقل کرد هست؟ دلیل اتفاقا نقل کرد هست. پس دلیل در این کتاب‌های درسی آثاری از این‌‌‌‌‌‌‌‌ها وجود ندارد؟


دلیلش واضح هست چون این کتاب در دوره‌ای نوشته انجام گرفته هست که خانم‌ها در کلاس‌های درس حضور نداشتند. در همان دوره‌ی خانه نشینی و مثلا در چهار دیواری خانه بوده‌اند و مدرس برای جناب آقاان تدریس می‌کـــرده هست.



ولی ما روایاتی داریم که  اگر جناب آقا به خوهستگاری دخترتان آمد و دین‌دار و از جهت عقیده سالم هست دختر بدهید و اگر شارب الخمر هست بهش دختر ندهید. روایات زیادی در خصوص ویژگی‌های شوهر نیکو وجود دارد.


برخی مدعی‌اند دین در خصوص خانم‌ها کوتاهی کـــرده هست در حالی که این حرف اشتباه محض هست. دین به ذات خود ندارد عیبی این کوتاهی مهست که به نام دین پایان می‌شود. اگر کتابی در دورانی نوشته انجام گرفته که مخاطبش جناب آقاان بوده امروز باید به روز رسانی شود در جایی که مخاطب خانم هم وجود دارد و هم مطالبه‌گری می‌کند. الان تایمی بنده در جمعی حضور پیدا می‌کنم که ترکیب جمعیتی برابر خانوم و آقا وجود دارد، دیگر نمی‌توانم تنها خطاب به جناب آقاان صحبت کنم. در این جمع حتما وظایف جناب آقاان را هم می‌گویم.


دین همانطوری که می‌گوید شربت آبی که خانم به شوهرش می‌دهد هزاران ثواب دارد یا خانومی که هفت شبانه روز خدمت شوهر را به جا بیاورد هفت درب جهنم به رویش بسته می‌شود، همان دین می‌گوید جناب آقا که برای رفاه خانواده تلاش می‌کند هر عرقی که می‌ریزد ثوابی چون جهاد در راه خدا دارد.


آناج: به بحث اشتغال اشاره انجام گرفت؛ شبهه‌ای اخیرا توسط برخی طرح انجام گرفت بر این مبنا که خانومی که شاغل هست از درآمد خود نمی‌تواند بدون اذن شوهر خرج نماید، آیا این امر منطبق بر دستور دین هست یا باز هم برداشت‌های نادرست از روایات هست؟


نکته‌ی نخست اینکه اسلام توجه به نیازهای همسر را بر عبادات غیر واجب ترجیح  داده هست. این نمایانگر خانواده‌گرایی هست که نه فقط در مورد خانوم بلکه در مورد آقا نیز نقل کرد انجام گرفته هست.


نظر اسلام راجع به اعتکاف جناب آقاان در مسجدالحرام یا حضور در کنار همسر و فرخانومدان


همان دین که نقل کرد هست روزه مستحبی خانوم بدون اجازه شوهر صحیح نیست همان دین می‌گوید اگر جناب آقا در کنار خانواده‌‌‌‌‌اش بنشیند پیش خدا دوست داشتنی‌تر هست از آن که در مسجد النبی معتکف شود. یعنی مرتبه و مقام اعتکاف آنهم در بهترین نقطه‌ی روی زمین را برابر با حضور در کنار خانواده ذکر کـــرده‌اند.


اسلام آقا را خطاب قرار داده و نقل کرد اگر می‌خواهی در بهترین نقطه‌ی روی زمین معتکف شوی اما از سوی دیگر همسرت به سبب نبود تو معترض و رنجیده‌ خاطر می‌شود، افضل اعمال حضور در کنار خانواده و ایجاد فضای توأم با آرامش هست زیرا این نزد خدا دوست داشتنی تر هست. این مطلب بیانگر آن هست که نگاه اسلام در رابطه با توجه به نیاز‌های خانواده به جنس و جنسیت ربطی ندارد.


آیا خانوم برای هزینه دسترنج خود به اذن شوهر نیاز دارد؟


و اما در مورد مسئله مورد سوال، چه کسی نقل کرد هست که اگر خانوم صاحب درآمد هست این درآمد را باید در اختیار شوهرش قرار دهد کجای دین ما نقل کرد انجام گرفته هست؟ یک کلیپ در حال انتشار هست که در آن نقل کرد انجام گرفته اسلام خوهسته خانوم به لحاظ مالی به شوهر وابسته باانجام گرفت. در بخش دیگری نقل کردران می‌گوید من خانومان پزشک یا هستاد دانشگاهی می‌شناسم که درآمد خود را دو دستی تقدیم همسرانشان می‌کنند و تایمی پول لازم دارند، از آنها می‌گیرند!


برای پاسخ این مسئله به قرآن رجوع می‌کنیم؛ خداوند در قرآن می‌فرماید “للرجال نصیب من ما اکتسبوا و للنساء نصیب من مااکتسبن” خانوم و آقا بهره‌ای از دست رنج خودشان را دارند و بعد همین قرآن در جای دیگر برای آقاها می‌فرماید “مهریه خانوم‌ها را برای خودشان بدهید” حالا خانومی که چه به سعی خودش درآمد دارد چه به صورت قهری از طریق قانون ارث، به او ارث رسیده این خانوم در هزینه کـــردن درآمد خودش هستقلال مالی نباید داشته باانجام گرفت؟


خانوم هم اهلیت حقوقی دارد، یعنی بتواند معامله کند فروشنده باانجام گرفت خریدار باانجام گرفت؛ بتواند در آمد داشته باانجام گرفت هم هستقلال مالی دارد یعنی اگر بخواهد از درآمدش تصرفاتی داشته باانجام گرفت اختیار تام دارد.


تنها مسئله‌ای که در روایات ما هست و فقها به آن فتوا داده‌اند مسئله نذر هست و این حکم خاص می‌‌باانجام گرفت و آن هم دو دسته هست؛ برخی می‌گویند نذر مالی خانوم از اموال خودش باید با اجازه شوهر باانجام گرفت و بعضی‌‌ها هم می‌گویند اگر حقی از شوهر را ضایع می‌کند باید با اجازه شوهر باانجام گرفت و الا اگر خانوم به گونه‌ای عمل کند که هیچ حقی از شوهر را ضایع نکند، ایرادی ندارد. مثلا فرض می‌کنیم یک خانمی نذر کـــرده هست که اگر فلان مشکل‌اش را خداوند برطرف نمود به فلان شماره حساب مبلغی پول بخانومد. آیا خانوم بخواهد بخشی از حقوقش را به یک موسسه خیریه هزینه کند این کار نیازمند تضییع حق شوهر هست؟ جناب آقا مکارم می‌فرمایند “نذر مالی خانوم اگر حقی از شوهر را تضییع نکند اجازه شوهر لازم نیست ولی بعضی از فقها گفتند نذر مالی کلا نیازمند به اجازه شوهر هست ولی این فقط در نذر هست”.


در قانون مدنی ما آمده هست؛ خانوم در دارایی خود مستقل هست و هر تصرفی را که بخواهد می‌تواند انجام دهد. مراد آن نقل کردران در آن کلیپ مسئله‌ی اخلاقی بوده هست نه بحث حقوقی؛ به این معنا که (به صورت حتم بنده موافق نیستم به این حرف که خداوند خوهسته هست خانوم به لحاظ مالی به شوهر وابسته باانجام گرفت گویی این که می‌خواهیم نتیجه گیری کنیم که خانوم تایمی وضع مالی‌اش نیکو انجام گرفت روحیه طآقا دارد پس باید خانوم را در فقر نگه داشت تا مطیع باانجام گرفت و این کار نیکو و پسندیده‌ای نیست. مابه خانوم می‌توانیم بگوییم تو مستقل باش از لحاظ مالی ولی از لحاظ اخلاقی خانواده‌گرا باش. خانواده گرایی اتفاقا شاخصش این هست. اخلاق هم یک طرفی نیست و به خانوم می‌گوید که تو همه‌ی در آمدت را برای رفاه شوهرت هزینه کن، به آقا هم می‌گوید تو برای رفع نیازهای همسرت کم نگذار) آیا اخلاق تایید می‌کند که شوهر دارایی‌اش را مخفی کند و از وضعیت مالی هیچ چیزی نگوید؟ و به صورت حتم که این را اخلاق تایید نمی‌کند و نگاه اخلاق فرق می‌کند. نگاه اخلاق به همان خانومی که می‌گوید تو اگر قرار هست از خانه به بیرون بروی با هماهنگی شوهر باانجام گرفت، همان اخلاق به آقا هم می‌گوید که شب اگر در خانه نباشی با خانواده ات هماهنگ کن و به آن‌ها هشدار بده.



آناج: بین جوانان خانواده‌گریزی در حال رانجام گرفت کـــردن هست به نظر شما کدام خلا اساسی جوانان را به این سمت سوق داده‌هست؟


ما دلایل متعددی برای این داریم؛ گروه زیادی از کسانی که مجرد هستند مایل به ازدواج هستند ولی تجرد ایشان ناخوهسته هست و این‌ها خانواده گریز نیستند؛ برخی نیز می‌گویند که حضرت معصومه (س) مجرد بوده و ماهم می‌خواهیم به او تاثی کنیم. در حالی که تجرد حضرت معصومه(س) هم براساس نتیجه‌های به عمل آمده اختیاری نبوده هست .چون پدر بزرگوارشان در خانومدان و مورد غضب دستگاه خلافت بوده هست از سوی دیگر به انجام گرفتت خانواده امام تحت حفاظت بود و کسی جرات نداشت نزدیک خانواده امام (ع) شود. نه تنها حضرت معصومه (س) بلکه دیگر خواهرانش هم ازدواج نکـــردند به جز یکی از این ها؛


یا مثلا تاثی به حضرت مریم (س) می‌کنند. حضرت مریم نذر انجام گرفته بود که خادم خانه خدا باانجام گرفت ابداً نمی‌توانسته با آن وضعیت تشکیل خانواده بدهد یا هستناد می‌کنند به تجرد حضرت عیسی (س)؛ طی تحقیقاتی که انجام دادم به این امر رسیدم که جوانان علاقه به ازدواج دارند ولی موانعی در سر راه دارند که به صورت حتم این موانع را باید نظام برطرف می‌کـــرد. همانطوری که عرض انجام گرفت خدمت سرگیم، مسئله اشتغال باید سامان دهی می‌انجام گرفت، قراردادهای کوتاه مدت مانع ازدواج هست. این جوان با خودش می‌گوید قرارداد من ۶ ماهه هست بعد ۶ ماه چی کاری خواهم کـــرد؟


آیا تجرد امتیاز و تاهل نقطه‌ی منفی خانومدگی هر فرد هست؟


اما یک سری هم کسانی هستند که مجرد هستند اما تجرد را ارزش می‌دانند از تاهل فرار می‌کنند و اینها ناشی از تفکرات فمنیستی و مکاتب رقیب‌اند. این‌ها یک موج رسانه‌ای را راه انداختند که تجرد یک امتیاز هست و تاهل یک نقطه منفی هست و اساسا دلیل باید متاهل انجام گرفت؟ ازدواج مسئولیت آفرین هست و برای آقا منافع کاهشی دارد و مضرات افزایشی؛ جناب جناب آقا مطهری می‌فرماید “ازدواج برای یک عده‌ای پایان دوران محرومیت هست و برای یک عده‌ای آغاز دوره‌ی محرومیت” آن کسی که می‌گوید من می‌توانم براساس اصل تنوع طلبی هر تایم بخواهم رابطه طرف مقابلم را عوض کنم بدون اینکه تعهد و مسئولیتی برعهده‌ی من باانجام گرفت؛ من دلیل باید وارد یک تعهدی بشوم که برای من مسئولیت می آورد و محدودیت ایجاد می‌کند؟


تجرد به خاطر تنوع طلبی


این در واقع مسئولیت‌گریزی هست میل به آسوده طلبی هست میل به تنوع طلبی و اصل لذت پذیری و این همان تاثیر پذیری از فرهنگ مهاجم هست.


ما در حوزه مقابله با این فکر کوتاهی کـــرده‌ایم انفعال داریم که ادبیات ما جذاب نبوده هست. رهبری هم مطالبه کـــرد از همه دانشگاهیان و اساتید و گویندگان و پژوهشگران که با این موج فمنیستی نه برخورد تدافعی، بلکه برخورد تهاجمی داشته باشید. ما به صورت حتم در این زمان یه مشکل هم داریم به نام ازدواج هراسی؛ به این معنی که گروهی از دختران و پسرانی که ازدواج نکـــرده‌اند از ازدواج هراس دارند. باید ببینیم این هراس از کجا ایجاد انجام گرفته هست؟ اضطراب شناخت دارند. در خانومدگی منطقهی که آدم‌ها روحیه تظاهر و خود نمایی دارند اعتمادها کم انجام گرفته هست. امروزه یکی از دغدغه‌های اصلی دختران جوان شوهر معقول هست و بالتصویر.


ترویج ازدواج هراسی به واسطه‌ی عدم شناخت طرفین


اگر همین الان از صد نفر تحصیل کـــرده دانشگاهی که واحد درسیِ دانش خانواده را گذرانده‌اند، بخواهیم معیارهای انتخاب همسر را بیان کنند، نخواهند توانست پاسخ درستی ارائه دهند زیرا یا خیلی کم در این خصوص بحث انجام گرفته و یا منابع در دسترس آنها نبوده هست. حداقل قابل رقابت با آن موجی که آن طرف وجود دارد نیست و به صورت حتم جالب اینجهست که درس دانش خانواده در دانشگاه جایگزین درس کنترل خانواده انجام گرفته هست.


خروجی این درس باید این باانجام گرفت که دانشجو بعد از فراغت تحصیل اگر بخواهد ازدواج کند مهارت‌های لازم را بتواند یاد گرفته باانجام گرفت ولی بنابر پرس‌وجوهایی که کـــردم این درس برای دانشجویان جذاب نیست،دلیل ؟ چون آنهایی که برای تدریس این درس آمده‌اند مهارت و یا ابداً رشته درس تدریس شان مطابق با این درس نیست و این خیلی بد هست. بالاخره ما شاهد ازدواج هراسی هستیم و دلیلش هم اضطراب از شناخت هست و فرد با خودش می‌گوید که من می‌ترسم که فریب بخورم چون می‌داند که یک انتخاب غلط چه پیامدهایی می‌تواند داشته باانجام گرفت.


حالا فرض کنیم یک جناب آقای ازدواج غلط انجام داده هست و این ازدواج به شکست انجام میده. پیامد های اقتصادی یک ازدواج به طلاق انجامیده برای یک آقا چقدر هست؟ این آقا باید گرفتار اقساط مهریه باانجام گرفت و این کار ماه‌ها به طول می انجامد و سوال این هست که آیا این آقا باز مجدد ازدواج خواهد کـــرد؟ بدتر اینجهست که تعداد نفر دیگر را هم از این کار منع خواهد کـــرد و همین سوال در مورد خانوم هم مطرح هست. اگر خانمی ازدواج ناموفق داشته باانجام گرفت چقدر طول می‌کانجام گرفت تا این خانم بتواند خودش را از این ازدواج غلطی که سلب آرامش کـــرده هست برهاند.



الان ما در کشور حدود ۳ میلیون خانم داریم که تجرد مجدد داشته‌اند؛ الان سوال بر سر این هست که دلیل در کشور این ۳ میلیون خانم فرصت مجدد ازدواج پیدا نکـــرده اند؟ بعضی از این‌ها فرصت ازدواج ندارند و بعضی هم فرصت ازدواج دارند ولی دچار ترس هستند و این جا بنده هم یک نکته آماری هم بگویم این که ما کسانی را که سابقه ازدواج را ندارند را در ۳ طیف سنی طبقه بندی می‌کنیم. آن‌هایی که در سن متعارف ازدواج هستند بین ۲۸ یا ۲۹ نهایت زیر ۳۰ سال هستند بالای ۱۱میلیون نفر که متشکل از خانوم و آقا هستند. دسته دوم گروهی هستند که از سن متعارف ازدواج عبور کـــرده‌اند ولی در سن تجرد قطعی نیستند یعنی هنوز به ازدواج فکر می‌کنند این‌ها هم بین ۳۰ تا ۵۰ سال طبقه بندی انجام گرفته‌اند که حدود ۱میلیون و سیصد هزار نفر هستند و نسبت خانوم و آقا در این مکان یک سوم هست یعنی خانوم‌ها سه برابر آقاها هستند به عبارت دیگر به ازای هر خانوم جوان که سابقه ازدواج ندارد و از ۳۰ سال هم عبور کـــرده هست ما یک آقا در همین بازه‌ی سنی داریم و این یک بحرانی را برای دختران در این سن ایجاد کـــرده هست.


براساس تحقیقاتی که انجام انجام گرفته بخشی از این مسئله در بی بی‌تدبیری خانواده هست چون اغلب این‌ها زمانی که پیشنهاد ازدواج داشتند گفتند می‌خواهیم درس بخوانیم یعنی دغدغه اصلی این‌ها درس بوده و ازدواج در نخستویت دوم قرار داشته و الان تحصیلات به پایان رسیده و ازدواج نخستویت نخست انجام گرفته ولی شرایط دیگر فرق کـــرده هست و پیشنهاد ازدواج برای آن دختر نیست و یک گروه سنی هم هستند که ۵۰ سال را عبورکـــرده‌اند و سابقه ازدواج ندارند و در این طیف نیز خانم‌ها یک و نیم برابر جناب آقاان هستند و این آمارها یک هانجام گرفتار جدی به خانواده و یک آسیب جدی اجتماعی هست.


یک مشکل دیگر هم هست که نظریه خانه نشینی هست . خانوم با خودش می‌گوید من اگر ازدواج کـــردم دیگر نه می‌توانم تحصیل کنم نه کار کنم و همین فکر مانع ازدواج می‌شود و این ها به هم تنیده هستند. بنابراین الان ما در وضعیتی هستیم که جامعه مجردهای ما رقم زیاد بالایی هستند و دوم این که ازدواج نمی‌کنند به خاطر اندیشه‌های فمنیستی یا این تفکر که تجرد ارزش هست و دیگری اینکه از ازدواج هراس دارند .


آناج : آیا در این سال‌ها تغییراتی داشتیم به نفع خانم‌ها و اینکه وضعیت حقوقی خانم‌ها چگونه هست؟


بعد از انقلاب تغییرات حقوقی زیادی در مورد خانم اتفاق افتاده هست به جز در تعداد مورد که ما بازگشت به عقب داشتیم که آن ها به دلیل شبهاتی بود که از نظر شرعی وجود داشت که به صورت حتم این در اواخر حل انجام گرفته هست.


اصل ۲۱ اشاره دارد به این که نظام باید حقوق خانوم را در جمیع جهات مادی و معنوی احیا کند و دیگر این که ما در مجلس می‌بینیم به تدریج سلسه قوانینی تصویب انجام گرفته‌اند که حقیقتا تغییر اساسی درحقوق خانوم دارد.


قانون گذار آمده هست قانون را ابداًح کـــرده هست که اگر خانوم مهریه‌اش، مهر رایج هست با توجه به شاخص تغییرات کالا و بهای آنها که در اصطلاح می‌گوییم تعدیل مهریه به نرخ روز، انجام دهد. پس در واقع خانوم الان بعد از انقلاب مهریه را می‌تواند به نرخ روز بگیرد هرتعداد فرهنگ حاکم بر کشور ما این هست که آقاها جان می‌دهند ولی مهریه را نمی‌دهند یعنی دارایی شان را مخفی می‌کنند.


قانون دیگری هم تصویب انجام گرفت در مسائل اقتصادی که نفقه خانوم تعریف انجام گرفته هست مثلا در ماده ۱۳۰۷ قانون مدنی مصادیق نفقه را توسعه داده هست و نقل کرد هست نفقه خانوم عبارت هست از همه نیاز های متعارف و متناسب با خانوم و باز قانون دیگری هم تصویب انجام گرفته هست که اگر خانوم بعد از یک دوره خانومدگی مشترک اگر طلاقی اتفاق بیفتد به لحاظ مالی آسیب پذیر هست یعنی مثلا اگر بخواهد خانه‌ای اجاره کند این خانوم چیزی ندارد. در تبصره ۳۳۶ قانون مدنی به خانوم حق داده هست که اجرت خدماتی را که در دوران زوجیت انجام داده هست مطالبه کند .


 حقیقتا بعد از انقلاب جمهوری اسلامی قدم های نیکوی را برداشته هست خوشبختانه رهبری عزیز و امام (ره) در بحث حقوق خانوم صاحب ایده و دغدغه هستند . حتی بعضی از این قانون ها بنابر نظر رهبری تغییر کـــرده اند.


به صورت حتم ما در این جا یک سری دغدغه هایی هم داریم و این نگرانی هم وجود دارد که این موج تغییر خواهی به قیمت افتادن در دام یک سری نیاز های کاذب باانجام گرفت که نیکو اینها نیز بحث مفصلی دارد که در این گفت‌وگو مجال پرداخت به آن نیست.


انتهای پیام/